Neden Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları?
Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları bölümü, başta Azerbaycan, Türkmen, Kazak, Kırgız, Özbek, Uygur ve Tatar Türkçeleri olmak üzere Kafkasya’dan Orta Asya ve Uzak Doğu’ya kadarki geniş coğrafyada konuşulan Türk lehçelerini ve bu lehçelerle oluşturulan edebi eserleri inceleyen akademik bir disiplindir. Bu bölüm, işte bu Türk dünyası coğrafyasındaki köklü, zengin ve Türk halklarına ortak kültürel mirası araştırmayı, tanıtmayı, gelecek nesillere aktarmayı ve bu ortak değerler temelinde Türk halklarının arasındaki bağları güçlendirmeyi hedeflerken, öğrencilere geniş bir coğrafyada uzmanlaşma imkânı sunar.
Bu bölümde okumayı gerektiren temel nedenler ve avantajlar şunlardır:
1. Geniş İş İmkânları ve Kariyer Çeşitliliği Öğretmenlik: Pedagojik formasyon eğitimi alındığı takdirde Milli Eğitim Bakanlığı'na (MEB) bağlı okullarda Türk Dili ve Edebiyatı veya Türkçe Öğretmenliği yapılabilir. Akademik Kariyer: Çağdaş Türk lehçeleri ve edebiyatları ana bilim dalında Yüksek Lisans yaparak Türkçenin bir lehçesi (Azerbaycan, Türkmen, Kazak, Kırgız, Özbek, Yeni Uygur, Tatar vd. lehçelerinden biri) üzerinde uzmanlaşarak alanla ilgili bilimsel araştırma yapabilir, diğer akademik çalışmalara katılabilir, üniversitelerde araştırma görevlisi veya okutman olarak çalışılabilir. Kurumsal İstihdam: Kültür Bakanlığı, TRT, Türk Dil Kurumu, TİKA, Yunus Emre Enstitüsü gibi kurumlarda uzman, çevirmen veya araştırmacı olarak çalışma imkânı bulunur. Ayrıca Türkiye Maarif Vakfı’nın yurt dışındaki okullarında öğretmen olarak çalışılabilir. Özel Sektör: Türk Cumhuriyetleri ile iş yapan çeşitli şirketlerde, yayınevlerinde, medya kuruluşlarında editör, metin yazarı veya tercüman olarak istihdam edilebilir.
2. Türk Dünyası ile Bağları Güçlendirme
Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü, ceçmişte güçlü devletler, kalıcı medeniyetler kuran ve günümüzde çok geniş coğrafyaya yayılmış olup kendilerini etnik kimlikleriyle Uygur, Tatar, Başkurt, Çuvaş, Kazak, Kırgız, Özbek, Türkmen, Azerbaycan, Saha (Yakut), Dolgan, Hakas, Tuva, Altay, Gagauz, Karay, Karakkalpak, Nogay, Kumuk, Karaçay, Malkar, Kaşkay, Salar, Halaç vd. olarak adlandıran Türk halklarının dilini ve edebiyatını derinlemesine öğretir. Bölümde ayrıca bu halkların tarihi ve kültürü de öğretilerek Türk dünyasının kültürel etkileşimini ve iletişimini güçlendirecek, Türkiye Türkçesi ile diğer Türk yazı dilleri arasında kültürel ve edebi aktarımlar sağlayarak köprü görevi üstlenebilecek, bilimsel ve edebi eserler üretebilecek ve Türkiye ile uzak ve yakın komşuluk, akrabalık ilişkilerde olan Türk halklarının birlik ve beraberliğinin güçlenmesine vesile olacak yetkin bireylerin yetiştirilmesi hedeflenir. Bu yönüyle Türkiye’nin stratejik hedefleri ve uluslararası ilişkilerinde önemi artan bir bölümdür.
Neden Ardahan Üniversitesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü?
Ardahan Üniversitesi ülkemizin Kafkasya, Orta Asya ve Uzak Doğu’ya açılan bilim kapısı olmayı, kendi doğusundaki bu geniş coğrafyanın potansiyelini ve ihtiyaçlarını gözeterek bilimsel faaliyetler yapmayı, işbirlikleri geliştirmeyi ve bu coğrafyadan bilim insanları ve öğrenciler için bir eğitim, öğretim ve araştırma merkezi olmayı ve bölgesel kalkınmada bulunduğu coğrafyanın ufku olmayı misyon edinmiştir. 2009 yılında Ardahan Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi bünyesinde kurulmuş olan Çağdaş Türk lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü’nün misyonu üniversitemizin yukarıdaki misyonuyla örtüşmekte ve kurulduğu tarihten beri bu misyon doğrultusunda Orta Asya, Kafkasya, Rusya Federasyonu, Doğu Avrupa, Çin ve İran gibi ülkelerdeki Türk soylu devletler ve akraba topluluklarının dili, edebiyatı, tarihi ve diğer kültür değerleriyle ilgili oluşturulan lisans programı çerçevesinde eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdürmektedir.
Ardahan Üniversitesi’nin bünyesindeki Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü’nün tercih edilmesinin başlıca sebepleri şunlardır:
Alanında uzman, deneyimli ve dinamik akademik kadroya sahip olması.
Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları alanında ihtiyaç duyulan tüm altyapıya (aydın, sıcak ve kullanışlı dersliklere, teknik donanıma, öğrenci odaklı eğitim-öğretim anlayışına, düzeli ve disiplinli eğitim-öğretim sistemine vd.) sahip olması.
Bölüm müfredatında yer alan ve zorunlu veya seçmeli olarak okutulan Türk lehçeleri ve edebiyatlarıyla ilgili derslerin önemli bir kısmının ana dili o lehçelerden olan ve alanlarında uzmanlaşmış akademisyenler tarafından yürütülesi: (Örneğin Kazak Türkçesi, Kazak Edebiyatı derslerini Kazakistan uyruklu akademisyen, Kırgız Türkçesi, Kırgız Edebiyatı derslerini Kırgızistan uyruklu akademisyen, Gagauz Türkçesi ve Edebiyatı dersini Gagauzyalı akademisyen tarafından yürütülür)
Yabancı dil avantajı: Bölüm müfredatında yer alan yoğun Rusça ve zorunlu yabancı dil (İngilizce) dersleri sayesinde öğrenciler, Türk lehçelerinin yanında uluslararası bir dili de öğrenerek dil uzmanı olurlar.
Sonuç olarak Ardahan üniversitesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü, kuruluş amacı, üstlenmiş misyon ve vizyonu gereği 4 senelik eğitim-öğretim sürecince öğrencilere Türkçenin farklı yazı dillerini ve ağızlarını anlama, metinlerini okuma, analiz etme, aralarındaki benzerlikleri ve farklılıkları görme, yorumlama becerileri kazandırır ve bu alanda onlara ilerisi için geniş bir perspektif ve yelpaze sunar.